Hodowla psów to nie zajęcie dla każdego. Aby to robić jak najlepiej, trzeba bezgranicznie kochać psy oraz nie traktować hodowli jako źródła utrzymania. Oczywiście nie oznacza to, że należy psy oddawać za przysłowiową złotówkę, bowiem bardzo wielu ludzi bardziej docenia i szanuje to, za co trzeba było zapłacić. Dodatkowo samo krycie dobrym zagranicznym psem a także zapewnienie szczeniętom bardzo dobrego utrzymania kosztuje. I dlatego dobry pies musi kosztować.

Psy to żywe stworzenia, które powinny być pełnoprawnymi członkami rodziny. O tym musi pamiętać każdy hodowca ponieważ to on, od pierwszych dni życia aż do wyjazdu szczeniaka do nowego domu, jest odpowiedzialny za rozwój psychiki szczeniaka. Te pierwsze 8 tygodni życia szczeniaka spędzone u hodowcy, na które nie ma wpływu przyszły właściciel, jest najważniejsze w prawidłowym rozwoju zdrowotnym i psychicznym (tzw. proces socjalizacji). Żaden pies, tak samo jak my ludzie, nie jest doskonały. Odpowiedzialna hodowla szuka takich skojarzeń, gdzie wady, czy choroby rodziców nie nałożą się, aby zminimalizować w ten sposób przekazywanie chorób potomstwu.

Zasady hodowli
W hodowli hovawartów, wzorując się na niemieckich zasadach hodowlanych należy zwrócić uwagę na:
  1. zdrowie,
  2. psychikę,
  3. wygląd.

Bardzo ważna jest tutaj kolejność wymienionych cech.Najważniejsze jest, aby wyhodować zdrowego fizycznie i psychicznie hovawarta, jego wygląd ma znaczenie drugorzędne. Nic nam po psie, który choć będzie pięknie wyglądał, będzie miał dysplazję stawów biodrowych lub będzie agresywny.

Zdrowie

Odpowiedzialny hodowca to taki, który przy wyborze psa do krycia zwróci uwagę przede wszystkim na choroby przekazywane w kolejnych pokoleniach przodków rodziców.
Ponieważ hovawarty są zaliczane do dużych ras, jedną z najbardziej dotkliwych chorób, która je dotyka, jest dysplazja stawów biodrowych. Jak podają autorzy książki "Kynologia wiedza o psie", kiedy oboje rodzice są wolni od dysplazji, prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby wynosi 17,5% (ważne są tutaj tak zwane czynniki środowiskowe, które mogą powodować dysplazję jak: zbyt duża masa psa czy nadmierne przeciążanie stawów w okresie wzrostu). Współczynnik ten rośnie do 28,4%, gdy tylko suka ma dysplazję, do 41,7% gdy tylko pies ma dysplazję i aż do 46,2%, gdy oboje rodzice są obciążeni dysplazją.Z tego właśnie powodu tak ważne jest dobranie wolnych od dysplazji rodziców.
W Polsce, aby hovawart mógł zostać dopuszczony do hodowli, musi mieć zrobione badania na dysplazję. I bardzo dobrze. Szkoda tylko, że do hodowli dopuszcza się psy z wynikami badania A,B i C czyli praktycznie również te, które mają dysplazję.
Chorobami dziedzicznymi często spotykanymi u hovawartów są również: niedoczynność tarczycy, anormalny rozwój naczyń wątroby, katarakta, choroby serca czy braki w uzębieniu. Przy doborze psa do krycia należy zwracać uwagę na występowanie tych chorób u jego przodków i u przodków suki.
Jednocześnie trzeba zawsze porównać rodowody przyszłych rodziców, aby ocenić stopień pokrewieństwa między nimi (tzw. inbreed). Zbyt wysoki stopień pokrewieństwa przy obecnym rozwoju rasy nie jest rzeczą potrzebną, a wręcz należy go unikać.

Psychika

Hovawart jest rasą użytkową, uwielbiającą każdy rodzaj pracy z właścicielem. Jest to dość potężnie zbudowany pies o dużej masie i silnym temperamencie. Dlatego, aby nie było z nim problemów, musi on mieć zdrową psychikę.
Psychika jest cechą częściowo dziedziczną a częściowo kształtowaną w procesie socjalizacji. Według Willisa odziedziczalność takich cech charakteru jak: temperament, nerwowość czy przydatność do pracy przewodnika niewidomych wynosi aż do 50%. A takie jak pasja myśliwska od 10 do 30%. Dlatego też psy niezrównoważone czy wykazujące zbyt dużą nerwowość lub bojaźliwość powinny być eliminowane z hodowli. Natomiast wybitne psy pracujące powinny być promowane jak najczęściej.
Ocena wrodzonej psychiki psa odbywa się przy pomocy testów psychicznych. Niestety w Polsce nie ma specjalistycznych, obowiązkowych testów psychicznych dla hovawartów, a testy związkowe nie sprawdzają właściwie nic poza reakcją na strzał.
Oprócz genetyki bardzo istotny wpływ na psychikę psa ma hodowca, otoczenie w jakim wychowuje się szczeniak i przyszły właściciel.

Wygląd

Hovawart, jaki jest każdy widzi. Dla każdego z nas, nasz hovek jest najpiękniejszy na świecie. Ważne jest, aby był poprawnie zbudowany, a do hodowli powinny być dopuszczane tylko te, które są zgodne ze wzorcem, ponieważ wg Willisa odziedziczalność budowy ciała wynosi różnie, różne części ciała psa od 35% do 80%.
W Polsce do hodowli dopuszczane są psy, które po ukończeniu 15 miesięcy na trzech wystawach (w tym jednej międzynarodowej lub klubowej) dostaną oceny doskonałe od co najmniej dwóch różnych sędziów. Suki muszą po ukończeniu 15 miesięcy na trzech wystawach (w tym jednej międzynarodowej lub klubowej) dostać oceny doskonałe lub bardzo dobre od co najmniej dwóch różnych sędziów. Wymogi te nie są zbyt wygórowane szczególnie w sytuacji, gdy na polskich wystawach międzynarodowych i krajowych ocena doskonała jest normą i otrzymują ją również psy, nie odpowiadające wzorcowi, które powinny być eliminowane z hodowli.

Nasza hodowla

Naszą przygodę z hodowlą hovawartów dopiero zaczynamy. D'Arsy jest naszą pierwszą suką i właśnie z nią chcemy stworzyć jak najlepszą hodowlę.
Odkąd staliśmy się właścicielami hovawarta, a jeszcze bardziej odkąd D'Arsy otrzymała uprawnienia hodowlane, stale obserwujemy otaczający nas świat hovawarciarzy. Podpatrujemy, jak inni radzą sobie z hodowlą, jakie psy są ze sobą kojarzone, jakie szczeniaki się rodzą. Interesujemy się tym wszystkim, żeby samemu nie powielać błędów innych, żeby znaleźć swoją jak najlepszą drogę hodowania hovawartów. Nie jesteśmy doświadczonymi hodowcami, takim staniemy się pewnie za parę ładnych lat, ale chcemy być hodowcami świadomymi. Nie będziemy produkować kolejnych miotów, nie zastanawiając się nad konsekwencjami swoich działań.
D'Arsy jest suką, która nie tylko spełnia podstawowe wymogi hodowlane. W swojej pracy z nią staraliśmy się sprawdzić, czy rzeczywiście warto ją rozmnażać. Oprócz badań na dysplazję (wynik HDA- wolna od dysplazji) sprawdziliśmy także jej oczy na okoliczność występowania genetycznych chorób oczu (wynik-wolna od chorób oczu). Oprócz związkowych testów psychicznych D'Arsy zdała specjalistyczne testy dla młodych hovawartów z oceną polecana do hodowli i specjalistyczne testy dla dorosłych psów (w wieku jedynie 18 miesięcy) z oceną dopuszczona do hodowli. Jej bardzo dobrą psychikę potwierdza również fakt zdania w bardzo młodym wieku egzaminu PT z oceną doskonałą oraz mamy nadzieję zdanie w najbliższym czasie egzaminu IPO I.

Nasza hodowla jest hodowlą rodzinną, szczeniaki wychowują się w domu, mają stały kontakt z wszystkimi członkami rodziny. Dodatkowo od czwartego tygodnia życia szczeniąt, odwiedzać je może każdy z naszych znajomych, a także każdy przyszły właściciel. Szczególnie ważne jest dla nas, aby ze szczeniakami jak najczęściej bawiły się dzieci. Maluchy sporo czasu przebywają na dworzu, gdzie mają do dyspozycji specjalnie dla nich zrobiony plac zabaw. Dzięki niemu poznają różne podłoża, różne nowe dźwięki i mają wspaniałą frajdę z zabawy. Jeżeli chcesz przeczytać więcej o placyku zabaw wejdź na stronę Klubu Hovawarta w Polsce na której znajdziesz nasz artykuł. Artykuł ten został także wydrukowany w czasopiśmie ZKwP "Pies" nr 5/2005.

Staramy się utrzymywać jak najbliższe kontakty z właścicielami naszych szczeniaków. Właściwie wszyscy właściciele na bieżąco informują nas co słychać u ich pociech i przysyłają nam ich zdjęcia. Dla hovków z Warszawy zorganizowaliśmy psie przedszkole, na którym właściciele uczyli się, jak porozumiewać się ze swoimi psami. Teraz przedszkolna grupa będzie przygotowywać się do egzaminu PT.

Dla nas pies to przede wszystkim najlepszy przyjaciel człowieka. Przez całe życie musi nas znosić, słuchać i towarzyszyć we wszystkich wydarzeniach. Chcielibyśmy, aby wszystkie szczenięta z przydomkiem von Suagra były tak odporne na wszelkie ludzkie problemy i pomysły dzieci jak nasza ukochana D'Arsy. Mamy nadzieję, że nasz trud pozwoli uszczęśliwić każdego z przyszłych właścicieli szczeniąt z naszej hodowli. Że hovcie "von Suagra" będą kochane za swój wspaniały charakter, a przy tym, że będą żyły w zdrowiu przez długie lata.